Actueel

De Miljoenennota 2027 bevat enkele aanvullende investeringen in sport en bewegen. Dat is positief, maar de omvang ervan blijft bescheiden in verhouding tot de grote maatschappelijke opgaven. Te veel mensen bewegen onvoldoende, verschillen in sport- en beweegdeelname nemen toe en de druk op accommodaties, verenigingen en professionals groeit. Dat vraagt om een langetermijnaanpak waarin sport, bewegen en onderwijs veel sterker met elkaar worden verbonden.

Wie duurzaam wil investeren in een sportieve en gezonde generatie, begint op school. Daar bereiken we alle kinderen en jongeren. Goed bewegingsonderwijs legt de basis om met plezier, vertrouwen en vaardigheid te blijven bewegen. Op school, bij een sportvereniging en in het dagelijks leven.

De plannen bieden aanknopingspunten om sportbeleid en onderwijsbeleid sterker met elkaar te verbinden. De voorgenomen investeringen in accommodaties en de Brede Regeling Combinatiefuncties kunnen scholen en gemeenten helpen een omgeving te creëren waarin kinderen niet alleen tijdens de gymles, maar gedurende de hele schooldag meer bewegen. Benut daarbij de deskundigheid van de vakleerkracht bewegingsonderwijs, samen met het schoolteam en lokale partners.

Bewegingsonderwijs en de beweegrijke school versterken elkaar. In de lessen leren kinderen goed en verantwoord bewegen. Daarbuiten krijgen zij de gelegenheid om het geleerde toe te passen, nieuwe activiteiten te ontdekken en bewegen een vanzelfsprekend onderdeel van hun dagelijks leven te maken. Vanuit die samenhang kan ook de ambitie van het kabinet voor één extra beweegmoment per week verder groeien naar dagelijks bewegen voor ieder kind.

Daarvoor zijn voldoende bevoegde en goed opgeleide leraren nodig. De academies voor lichamelijke opvoeding en de beroepsgroep werken samen aan de kwaliteit van het vak en aan de professionele ontwikkeling van leraren. De ontwikkeling van nieuwe kerndoelen biedt een uitstekend moment om ook landelijk te investeren in de vertaling daarvan naar de onderwijspraktijk.

Ook voor jongeren in het mbo liggen er kansen. Juist in deze levensfase veranderen beweeggewoonten en neemt de sportdeelname vaak af. Door bewegen en bewegingsonderwijs een vaste plaats te geven binnen het mbo, dragen we bij aan gezondheid, welzijn, sociale verbinding en studiesucces. Daarmee wordt de doorgaande lijn van primair en voortgezet onderwijs naar het mbo versterkt.

De KVLO en ALO Nederland zien vier logische vervolgstappen:

1. Borg kwalitatief bewegingsonderwijs als fundament van het sport- en beweegbeleid.
2. Benut de investeringen in accommodaties ook voor goede en voldoende ruimte voor bewegingsonderwijs.
3. Benut binnen de beweegrijke school de deskundigheid van de vakleerkracht.
4. Geef bewegen en bewegingsonderwijs een structurele plaats in het mbo.

De Miljoenennota biedt een aanleiding om verder te bouwen aan een samenleving waarin iedereen kan sporten en bewegen. Dat vraagt om gerichte keuzes en structurele investeringen. De basis leggen we vroeg, voor ieder kind en iedere jongere. Investeren in bewegen begint op school.

Een brede coalitie van 8 maatschappelijke organisaties, waaronder de KVLO en ALO Nederland, en 15 schoolbesturen heeft gezamenlijk gereageerd op het conceptbesluit voor de vernieuwde kerndoelen van het primair onderwijs. De partijen spreken hun waardering uit voor de vernieuwing van het curriculum, maar vragen het ministerie met nadruk om aandacht te behouden voor bewegen gedurende de hele schooldag.

Aanleiding is het vervallen van het voormalige kerndoel 8: “De school stimuleert leerlingen om te bewegen.” Volgens de indieners raakt dit kerndoel aan een belangrijke randvoorwaarde voor leren, gezondheid en welbevinden van leerlingen.

“Bewegen is meer dan een les lichamelijke opvoeding”, stellen de gezamenlijke partijen. “Kinderen profiteren van een schooldag waarin momenten van leren en bewegen elkaar afwisselen. Regelmatig bewegen draagt bij aan welzijn, concentratie, taakgerichtheid, een positief schoolklimaat en een gezonde ontwikkeling.”

De coalitie wijst erop dat het stimuleren van bewegen tijdens de schooldag aansluit bij bestaande landelijke ambities op het gebied van gezondheid, preventie, kansengelijkheid en sportbeleid. Daarnaast biedt het scholen ruimte om op een manier die past bij hun eigen situatie invulling te geven aan een beweegvriendelijke schooldag.

Om tegemoet te komen aan mogelijke bezwaren over de formulering van het oorspronkelijke kerndoel, doen de partijen een voorstel voor een aangepaste tekst waarin wordt benadrukt dat leerlingen gedurende de schooldag regelmatig kunnen bewegen.

De organisaties en schoolbesturen verzoeken het ministerie daarom om het stimuleren van bewegen gedurende de schooldag alsnog expliciet op te nemen in de vernieuwde kerndoelen. Zij benadrukken dat dit niet alleen bijdraagt aan de gezondheid van leerlingen, maar ook aan hun ontwikkeling en onderwijsresultaten. De indieners denken graag mee over een passende formulering binnen de vernieuwde kerndoelen.

De volledige reactie is namens de gezamenlijke partijen aangeboden aan het ministerie.

Deelnemende organisaties

• Eric Pardon — KVLO
• Gielion de Wit — ALO Nederland
• Carl Verheijen — Beweegalliantie
• Marjon Bachra — JOGG - Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst
• Mirka Janssen — Lectorenplatform Sport en Bewegen
• Diena Halbertsma — De Gezonde Generatie
• Vincent Los — CIOSNL
• Kees Akerboom — Gemeente 's-Hertogenbosch

Deelnemende schoolbesturen en -directies

• Wiely Hendricks en Eelco Brune — De Haagse Scholen
• Jeroen Spanbroek — Stichting Westelijke Tuinsteden (STWT) Tuinsteden
• Dave Ensberg — Zonova
• Steven Tan — ASKO
• Annette van der Poel — Stichting Orion - openbaar (voortgezet) speciaal onderwijs Amsterdam
• Arie van Loon — AMOS Onderwijs
• Rutger Slok — ABSA Scholengroep
• Marton de Pinth — Innoord
• René Rigter — Amsterdam West Binnen de Ring
• Robert Lock — SCO Delft e.o.
• Andrew Simons — Onderwijsstichting MOVARE
• Marion van Herk en Rob Wingens — Signum Onderwijs
• Maaike Jacobs-Janssen — Onderwijsstichting KempenKind
• Peter Dooijeweerd — Delta Scholengroep
• Jolijn van de Veerdonk — MKC Aan De Oosterplas

In maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats — hét moment om lokaal aandacht te vragen voor kwalitatief goed bewegingsonderwijs en voldoende beweegmogelijkheden voor kinderen en jongeren.

KVLO en ALO Nederland hebben hiervoor gezamenlijk een pamflet en een position paper opgesteld. Deze documenten onderstrepen het belang van gemeentelijk beleid dat zorgt voor voldoende en kwalitatieve lessen bewegingsonderwijs én een beweegvriendelijke schooldag.

Wij roepen alle LO-docenten, (oud-)ALO-studenten en beweegprofessionals op om dit thema actief onder de aandacht te brengen in hun eigen gemeente. Jouw inzet, lokaal, kan samen met die van anderen leiden tot landelijke impact.

Om je te ondersteunen, is er een praktisch en laagdrempelig stappenplan ontwikkeld waarmee je direct aan de slag kunt. Zo kun je met enkele gerichte acties bijdragen aan beter bewegingsonderwijs en meer beweging voor de jeugd — precies daar waar het verschil gemaakt wordt: in jouw gemeente.

Zo werkt het

• ✅ Benader voor eind juli 2025 lokale politieke partijen. Op de website of via de griffie van jouw gemeente vind je de contactgegevens van fracties en raadsleden.
• ✅ Ga je persoonlijk langs? Wens de raadsleden succes met de verkiezingen en overhandig het pamflet van KVLO/ALO Nederland.
• ✅ Liever digitaal? Stuur het pamflet per mail en verwijs naar het position paper — daarin vind je ook voorbeeldteksten voor verkiezingsprogramma’s.
• ✅ Stel voor om je verhaal persoonlijk toe te lichten.
• ✅ Blijf in contact. Bedank na een gesprek, informeer partijen over ontwikkelingen en zorg dat je zichtbaar blijft.

Wil je hulp van KVLO of gedrukte pamfletten ontvangen? Neem dan contact op via corry.dijkstra@kvlo.nl.

Dank voor jouw inzet!

Met sportieve groet,
Eric Pardon, directeur KVLO
Gielion de Wit, voorzitter ALO Nederland

Dit initiatief wordt mede ondersteund door NOC*NSF , de Beweegalliantie en De Gezonde Generatie — een initiatief van 23 gezondheidsfondsen.

Downloads

Tijdens de netwerkdag van ALO Nederland op 28 mei 2025, bij de ALO in Amsterdam, hebben de gezamenlijke ALO’s afspraken gemaakt over een vergaande samenwerking met de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO).

Met het convenant verbinden ALO Nederland en de KVLO de lerarenopleidingen en de beroepsgroep nadrukkelijker met elkaar. Daarmee versterken zij de kwaliteit en positie van het bewegingsonderwijs en kunnen opleiding, onderzoek, professionalisering en beroepspraktijk beter op elkaar aansluiten.

Samen optrekken

In de bijdrage van KVLO TV lichten Gielion de Wit, voorzitter van ALO Nederland, en Eric Pardon, directeur van de KVLO, de gemaakte afspraken toe. Zij bespreken waarom structurele samenwerking belangrijk is voor huidige en toekomstige leraren lichamelijke opvoeding en voor de verdere ontwikkeling van het vakgebied.

De samenwerking biedt een stevig vertrekpunt om gezamenlijk op te trekken rond actuele thema’s, kennisdeling en de professionele ontwikkeling van docenten sport- en bewegingsonderwijs.

Lees meer bij KVLO →

Pim Koolwijk verdedigde op 17 april 2025 met succes zijn proefschrift Movement Matters, exploring the dynamics of motor competence development in early childhood aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn onderzoek naar de beweegvaardigheid van jonge kinderen maakte deel uit van het project Start (V)aardig.

Motorische ontwikkeling van jonge kinderen

Het proefschrift richt zich op de motorische vaardigheid van kinderen van vier tot zeven jaar. Koolwijk onderzocht hoe deze vaardigheden zich ontwikkelen, welke factoren daarop van invloed zijn en hoe sportprofessionals de ontwikkeling zo efficiënt en effectief mogelijk kunnen stimuleren.

Uit het onderzoek blijkt dat de verschillen tussen jonge kinderen groot zijn. Ongeveer één op de vijf kinderen laat een zorgwekkende motorische ontwikkeling zien. Extra aandacht is vooral nodig voor kinderen die weinig beweegstimulans krijgen of minder mogelijkheden hebben om te sporten en buiten te spelen.

Praktische betekenis

Sportprofessionals kunnen bijdragen met korte en gevarieerde activiteiten waarin verschillende fundamentele motorische vaardigheden aan bod komen. Gericht oefenen wordt daarbij afgewisseld met uitnodigende speel- en beweegsituaties. Scholing van de professionals die deze programma’s verzorgen is een belangrijke voorwaarde.

De opgedane kennis is relevant voor docenten lichamelijke opvoeding en andere professionals die met jonge kinderen werken. De resultaten zijn vertaald naar het hbo-onderwijs, een nascholingsmodule en een toolbox met praktische handvatten. Inmiddels loopt vervolgonderzoek binnen ACT2ACT naar het beweeggedrag van kinderen van drie tot zes jaar.

Lees het volledige artikel →

Bewegen is essentieel voor de fysieke, sociale en mentale ontwikkeling van kinderen en jongeren. Toch halen veel leerlingen de dagelijkse beweegrichtlijn niet en staat het bewegingsonderwijs op verschillende plekken onder druk. De campagne Ode aan de gymleraar maakt zichtbaar welke sleutelrol de gymleraar heeft.

Gymleraren maken het verschil

Gymleraren helpen kinderen essentiële motorische vaardigheden te ontwikkelen, plezier in bewegen te ervaren en hun weg te vinden naar sport en spel in de eigen omgeving. Daarmee leggen zij een basis voor zelfvertrouwen, gezondheid en een leven lang bewegen.

De campagne vraagt aandacht voor de omstandigheden die daarvoor nodig zijn. Niet alle scholen halen de wettelijke norm voor bewegingsonderwijs en gymaccommodaties zijn niet altijd voldoende beschikbaar of passend ingericht.

Oproep tot actie

Met de campagne en petitie vragen de initiatiefnemers om:

• meer tijd, ruimte en middelen voor de gymleraar;
• moderne, toegankelijke en voldoende gymfaciliteiten;
• een structurele plek voor dagelijks bewegen binnen het onderwijs.

Ode aan de gymleraar is een gezamenlijk initiatief van organisaties die zich inzetten voor sport, bewegen en onderwijs, waaronder ALO Nederland en de KVLO. Samen willen zij de positie van de gymleraar versterken en bewegen een vaste plaats geven in de schooldag.

Bekijk de campagne en petitie →

Het Beroepsprofiel leraar lichamelijke opvoeding 2025 beschrijft de professionaliteit en verantwoordelijkheden van een ervaren, toekomstbestendige leraar LO. Het profiel weerspiegelt de ontwikkeling van het vakgebied en de veranderende eisen die de samenleving aan onderwijsprofessionals stelt.

Het document is bedoeld als leidraad en inspiratiebron voor huidige en toekomstige leraren LO, lerarenopleiders en beleidsmakers. Voor de ALO’s vormt het bovendien een belangrijke bouwsteen voor de verdere ontwikkeling van het landelijke opleidingsprofiel.

De kern van professioneel handelen

De leraar LO werkt op het kruispunt van pedagogiek, didactiek, bewegen en maatschappelijke betrokkenheid. Het vak draagt bij aan de fysieke, sociale en emotionele ontwikkeling van leerlingen en helpt hen actief deel te nemen aan de beweeg- en sportcultuur, binnen en buiten de school.

Het beroepsprofiel werkt dit handelen uit in vijf samenhangende domeinen:

• vakinhoudelijk handelen;
• vakdidactisch handelen;
• pedagogisch handelen;
• onderzoekend handelen;
• professionele identiteit.

Samen geven deze domeinen richting aan de professionele ontwikkeling van leraren LO en aan het gesprek over kwaliteit binnen de beroepsgroep en de lerarenopleidingen.